MUZEUM ZIEMI CHEŁMSKIEJ im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie, Dział Sztuki Współczesnej i Galeria 72

Inicjatorem i pomysłodawcą Galerii 72 w Chełmie był Kajetan Sosnowski (1913 Wilno – 1987 Warszawa) – artysta należący do ścisłej czołówki polskiej awangardy powojennej. Sentyment Sosnowskiego do Chełma – miasta oddalonego o 250 km od Warszawy – spowodowany był latami spędzonego w nim dzieciństwa i wczesnej młodości (1920-1934). Nazwa galerii, zaproponowana przez samego jej kreatora, pochodzi od daty jej powstania. Największą wartością działalności Galerii 72, stały się zbiory sztuki współczesnej. Przeważa w tej kolekcji nurt abstrakcji geometrycznej, której język wydaje się artystom najbardziej uniwersalny do wyrażania postaw i własnego przesłania. Filarem chełmskich zbiorów pozostają m.in.: Henryk Stażewski, Jan Ziemski, Jerzy Grabowski, Jerzy Kałucki, Ryszard Winiarski, Jan Berdyszak, Kazimierz Ostrowski, Stanisław Fijałkowski, Jerzy Nowosielski, Roman Opałka, Tadeusz Brzozowski, Zbigniew Dłubak, Stefan Gierowski, Jonasz Stern, Jadwiga Maziarska, Marian Bogusz, Edward Krasiński, Jan Tarasin, Józef Szajna, Andrzej Dłużniewski, Koji Kamoji, Andrzej Szewczyk, Jerzy Bereś, Kazimierz Mikulski, Natalia Lach Lachowicz, Janusz Przybylski, Józef Robakowski, Wojciech Fangor, Wanda Gołkowska, Jan Chwałczyk, Aleksandra Jachtoma, Janusz Kapusta, Adam Marczyński, Stefan Krygier, Janusz Orbitowski, Zdzisław Jurkiewicz, Maria Michałowska, Tadeusz Wiktor, Grzegorz Sztabiński, Jan Pamuła, Marek Sapetto, Adam Wsiołkowski, Hanna Zawa-Cywińska, Mieczysław Wiśniewski, Adam Myjak, Julian Raczko, Edward Dwurnik, Tomasz Zawadzki. Chełmski zbiór sztuki obcej tworzą autorzy tej miary co: Josef Albers, Getulio Alviani, Richard Anuszkiewicz, Max Bill, Gerhard Blum-Kwiatkowski, Hartmut Böhm, Carlos Cruz-Diez, Milan Dobeš, Jiři Valoch, Carlos Cruz-Diez, Gerhard von Gravenitz, Anthony Hill, Ad de Keijzer, Richard Paul Lohse, Heinz Mack, Almir Mavignier, Bruno Munari, François Morellet, Georg Karl Pfahler, Michael Seuphor, Klaus Staudt, Jeffrey Steele, Victor Vasarely. Łącznie chełmska kolekcja sztuki współczesnej posiada blisko 2000 obiektów z zakresu malarstwa, rzeźby, grafiki, rysunku, fotografii i instalacji, w tym 397 przykładów sztuki obcej oraz 158 prac autorstwa Polaków zamieszkałych na stałe poza granicami kraju.